Khơi dậy niềm tự hào từ một nhân vật lịch sử gắn bó với đất và người xứ Thanh
Ngày 22/11, Hội thảo khoa học “Nhân vật lịch sử Việt Nam Thái sư – Á vương Đào Cam Mộc” diễn ra tại Tuần Châu Hà Nội với sự tham gia của 24 Giáo sư, PGS, TS, Ths cùng nhiều chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực lịch sử, văn hóa, văn học. Không chỉ là hoạt động mang tính học thuật, sự kiện còn là dịp quan trọng để đánh thức những giá trị bản địa đang tiềm ẩn tại địa phương – nơi gìn giữ ký ức về một bậc anh hùng có vai trò đặc biệt trong tiến trình lập quốc đầu thời Lý.
GS Đào Mạnh Hùng – Phó Ban Chủ trì phát biểu tại Hội thảo
Từ những khảo cứu lâu năm tại làng Lang Thôn (huyện Yên Định, Thanh Hóa) – quê hương của Đào Cam Mộc, hội thảo đã phác họa hình ảnh một cậu bé lớn lên từ bùn đất, lam lũ với cuộc sống sông nước nhưng bền bỉ, thông minh và giàu chí khí. Chính cái nền văn hóa nông thôn chất phác ấy đã góp phần hình thành nên một nhân cách đặc biệt: cương trực, trọng nghĩa và luôn đặt lợi ích cộng đồng lên trên hết. Hình ảnh Đào Cam Mộc vì thế không chỉ là câu chuyện quá khứ mà còn là nguồn cảm hứng để các địa phương khai thác, phát triển các giá trị văn hóa đặc trưng của vùng đất.
Người góp phần mở ra thời đại Thăng Long – một tầm vóc vượt khỏi khuôn khổ địa phương
Một trong những nội dung được nhấn mạnh tại hội thảo là vai trò bản lề của Đào Cam Mộc trong cuộc chuyển giao quyền lực năm 1009 – một sự kiện quan trọng chưa từng được nhìn nhận đúng mức trong nhận thức cộng đồng. Nắm trong tay lực lượng quân sự chủ chốt, Cam Mộc có thể dễ dàng chọn con đường quyền lực. Nhưng thay vì vậy, ông đứng về phía “lòng dân hướng về họ Lý”, ủng hộ Lý Công Uẩn lên ngôi trong trật tự và hòa bình. Đây là một bài học có giá trị lớn đối với công tác quản trị xã hội và xây dựng niềm tin cộng đồng ngày nay: sự ổn định và đồng thuận luôn là nền tảng phát triển.
Không dừng ở đó, Cam Mộc tiếp tục giữ vai trò then chốt trong quyết sách dời đô ra Thăng Long – bước đi mang tính chiến lược giúp mở ra thời kỳ thịnh trị kéo dài hàng thế kỷ. Việc một người xuất thân từ làng quê nông nghiệp trở thành nhân vật có ảnh hưởng lớn đến vận mệnh đất nước chính là minh chứng sống động cho sức mạnh của trí tuệ và phẩm hạnh nông thôn Việt Nam.
Kết nối địa phương – mở đường phát triển sản phẩm văn hóa và du lịch cộng đồng
Hội thảo lần này không chỉ tập trung vào việc nghiên cứu, lý giải công lao của Thái sư – Á vương Đào Cam Mộc mà còn mở rộng thành diễn đàn kết nối giữa giới học thuật và các địa phương như Thanh Hóa, Ninh Bình, Hà Nội – những vùng đất có di tích, đền thờ và truyền thuyết liên quan đến ông. Đây là cơ hội để các địa phương cùng bàn về việc:
- Nghiên cứu và số hóa tư liệu liên quan đến cuộc đời, sự nghiệp Đào Cam Mộc;
- Xây dựng hồ sơ đề nghị vinh danh ở cấp địa phương và Trung ương;
- Phát triển sản phẩm du lịch văn hóa – trải nghiệm cộng đồng gắn với di tích hiện có;
- Tạo dựng câu chuyện thương hiệu vùng miền, dựa trên giá trị lịch sử bản địa.
Ban Chủ trì Hội thảo gồm GS Lê Văn Lan, GS Đào Mạnh Hùng và Đại tá Đào Đức Tuấn
Các nhà khoa học tại hội thảo cũng nhấn mạnh rằng, tiềm năng phát triển văn hóa – du lịch ở Yên Định và các địa phương liên quan vẫn còn rất lớn nhưng chưa được khai thác đúng mức. Các làng cổ, giếng nước, đình làng, bãi bồi sông Mã – nơi lưu dấu nhiều giai thoại về tuổi thơ Đào Cam Mộc – hoàn toàn có thể trở thành tài nguyên du lịch hấp dẫn khi được kể lại bằng những câu chuyện giàu bản sắc.
Bước đi quan trọng để lan tỏa trí tuệ bản địa
Trong bối cảnh các địa phương đang nỗ lực thúc đẩy kinh tế nông thôn theo hướng bền vững, việc tôn vinh những nhân vật lịch sử như Đào Cam Mộc có ý nghĩa rất lớn. Đây không chỉ là gìn giữ một phần ký ức dân tộc, mà còn giúp định vị bản sắc và khơi dậy niềm tự hào để cộng đồng cùng tham gia phát triển.
Thông qua hội thảo, nhiều chuyên gia đề xuất phối hợp nghiên cứu liên vùng, kết nối di sản từ quê hương Thanh Hóa đến Thăng Long – Hà Nội. Các tour trải nghiệm văn hóa – lịch sử, các sản phẩm thủ công lấy cảm hứng từ câu chuyện về Thái sư, hay các hoạt động giáo dục trải nghiệm cho học sinh hoàn toàn có thể trở thành điểm nhấn, góp phần tạo sinh kế cho người dân địa phương.
Hội thảo có hơn 20 bài tham luận của các GS, PGS, TS hàng đầu Việt Nam
Gắn kết cộng đồng – khởi tạo sự bền vững
Hội thảo khoa học tại Tuần Châu Hà Nội khép lại, nhưng dư âm của nó tiếp tục lan tỏa trong cộng đồng những người yêu văn hóa – lịch sử. Điều quan trọng hơn cả là sự khởi đầu của một quá trình dài hơi, nơi các địa phương, nhà nghiên cứu và doanh nghiệp văn hóa – du lịch có thể đồng hành để làm giàu thêm giá trị bản địa.
Từ câu chuyện về Đào Cam Mộc – người con của làng Lang Thôn làm nên nghiệp lớn – nhiều địa phương tìm thấy điểm tựa tinh thần để tự tin phát triển mô hình du lịch cộng đồng, du lịch văn hóa và xây dựng thương hiệu vùng miền dựa trên di sản.
Rất nhiều lẵng hoa chúc mừng Hội thảo thành công rực rỡ đến BTC
Sự kiện lần này vì thế không chỉ tôn vinh một nhân vật lịch sử kiệt xuất, mà còn góp phần đánh thức giá trị bản địa, tạo động lực để các vùng quê Việt Nam tiếp tục vươn lên bằng chính những kho tàng văn hóa được gìn giữ qua nhiều thế hệ.
